භූමියේ සැබෑ හිමිකරුවන් එම බිමේ අසරණ කරන ආර්ථිකයක් කුමකටද, කවුරුන් වෙනුවෙන් ද? (මින්නේරියේ අලි-ගොවි අවනඩුව පිලිබඳ විමසුමක්)
Published
භූමියේ සැබෑ හිමිකරුවන් එම බිමේ අසරණ කරන ආර්ථිකයක් කුමකටද, කවුරුන් වෙනුවෙන් ද? (මින්නේරියේ අලි-ගොවි අවනඩුව පිලිබඳ විමසුමක්)
දිවයිනේ සෑම ප්‍රදේශයකම මේ වන විට මහ කන්නයේ ගොවිතැන් කටයුතු ආරම්භ වී ඇත. මහ කන්නය ආරම්භයේදී සෑම වසරකම මින්නේරිය ප්‍රදේශයේ ගොවි ජනතාව වෙතින් නැඟෙන මැසිවිල්ලක් පවතී. මහ කන්නයේ ගොවිතැනට අවශ්‍ය ජලය ලබාගැනීම සදහා ප්‍රදේශයේ ගොවිතැන සඳහා වන ප්‍රධාන ජල ප්‍රභවයක් වන මින්නේරිය වැව පිරවීම රජය විසින් සිදුනොකරන්නේය යන්න එම චෝදනාවයි. ඔවුන්ට අනුව මින්නේරිය වැව් පිටියේ සැලකිය යුතු ප්‍රදේශයක වන අලින් රඳවා ගනිමින් ඔවුන් සංචාරකයින්ට පෙන්වීමෙන් ආදායම ඉපයීම අරමුණු කරගනිමින් වැව් පිටිය ඉතිරි කරගැනීමට රජය විසින් වැවට සම්පූර්ණයෙන් ජලය පිරවීමෙන් වැලකී සිටියි. මෙහිදී ප්‍රධාන චෝදනාවට ලක්වන රාජ්‍ය ආයතනය වන්නේ වන ජීවී හා වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවයි. ඒ ඔවුන් වැව සම්පූර්ණයෙන් පිරවීම වැලැක්වීම සදහා වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුවට බලපෑම් කරන බව පවසමිනි. ගොවීන්ගේ ජනප්‍රිය තර්කය වන්නේ වඩා වැදගත් රටට බත සපයන ගොවියාද, නැතිනම් වන අලියාද යන්නයි. වඩාත් නිවැරදිව කියන්නේ නම් ගොවීන් විමසා සිටින්නේ වැව් පිටියේ අලි රඳවා ගනිමින් විදේශ සංචාරකයින්ගෙන් උපයන ඩොලර් වෙනුවෙන් ස්වදේශිකයාගේ කුස පුරවන ගොවිතැන කැප කළ යුතුද යන්නයි. මේ ආරෝව මේ මහ කන්නයේදී වෙනදාටත් වඩා තීව්‍ර ලෙස ඉදිරිපත්වූයේ මේ වන විට මින්නේරිය තවදුරටත් හුදෙකලා මහ වැවක් නොව මොරගහකන්ද ජලාශය ඉදිකිරීමත් සමඟ මහවැලි ව්‍යාපාරය හා සම්බන්ධ වූ වාරි පද්ධතියේ කොටසක් බවට පත්ව තිබීම හේතුවෙනි. මේ අනුව මින්නේරි වැවේ ක්‍රියාකාරීත්වය තවදුරටත් එම ප්‍රදේශයට පමණක් නොව භූගෝලීයව අතිමහත් ප්‍රදේශයක පැතිරුනු වාරි පද්ධයක් හා ඒ හා සබැඳි කෘෂිකාර්මික ඇතුලු ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් රැසක් සමඟ බද්ධ කරනු ලැබ ඇත. මේ ලිපියේ අරමුණ වන්නේ සියලු පාර්ශ්වයන්ගේ අදහස් ඇතුලත් කරගනිමින් මෙම ජල කළමණාකරණ ගැටලුව පිලිබඳ කිසියම් විමසුමක යෙදීමයි.
මීට සියවස් 17 කට පෙර මහසෙන් රජු (ක්‍රි.ව. 276-303) විසින් ඉදිකරනු ලැබූ මින්නේරි වැව රජරට ශිෂ්ඨාචාරය බිඳවැටීමෙන් පසු පරිහානියට පත්ව තිබී යටත් විජිත සමයේ අවසන් භාගයේදී පිලිසකර කරනු ලැබිනි. 1933 දී මින්නේරිය ගොවි ජනපදයෙන් ඇරඹි ගොවි ජනපද ව්‍යාපාරය වැව ආශ්‍රිත නව ගොවි පුනරුදයේ ආරම්භය විය. වර්තමානයේ අක්කර 4,670 ක් එනම් වර්ග කි.මී. 18.9 ක් පුරා පැතිර ඇති මින්නේරිය වැවට අක්කර අඩි 110,000 ක පමණ ජලය පිරිවිය හැකි අතර ඒ ජලයෙන් අක්කර 22,500 ක් පමණ වී ගොවිතැන් කරනු ලැබේ. අඹන් ගඟේ සිට එයට ජලය ලැබෙන්නේ වසභ රජු විසින් ඉදිකරනු ලැබූ කි.මී. 32 ක දිගකින් යුතු ඇලහැර ඇල හරහාය. මේ හැරුනු විට මින්නේරිය වැවෙන් කවුඩුල්ල සහ කන්තලේ යන මහවැව් වලටද ජලය සපයනු ලැබේ. සෑම වසරකම ජුනි-අගෝස්තු මාසවල වන අලි 400 කට අධික සංඛ්‍යාවක් මින්නේරිය වැව් පිටිය වෙත රැස්වෙති. ඒ මේ භූමිය මෙරට වන අලින්ගේ පාරාදීසයක් වන මින්නේරිය-කවුඩුල්ල-හුරුලු-සෝමාවතී-ජල ගැලුම් නිම්න ජාතික වනෝද්‍යාන ප්‍රම්‍රඛ පාරිසරික පද්ධතියට අයත් ප්‍රදේශයක් වන බැවිනි. මේ කාලය වන විට යල කන්නයේ ගොවිතැනට ජලය සැපයීමෙන් මින්නේරිය වැවේ ජලය අක්කර අඩි 20,000 ක පමණ ප්‍රමාණයට ජලය පහත බැස ඇති බැවිනි. මේ කාළය තුල එකී වැව් පිටියේ අලින් ඉතා මනාපයක් දක්වන බෙරු ඇතුලු තෘණ වර්ග යහමින් පවතී. මෙය ආසියාව තුල මෙතරම් වන අලි ගහනයක් එක් තැනකට එකතුවන එකම අවස්ථාව වන අතර මෙම ස්වභාවික සංසිද්ධිය “ආසියාවේ අසිරිමත් අලි එකතුවීම” (Great Elephant Gathering of Asia) යනුවෙන් සංචාරකයින් අතර ප්‍රකටව ඇත. මෙම සංසිද්ධිය නැරඹීම සදහා දහස් ගණනක් විදේශීය හා දේශීය සංචාරකයෝ පැමිණති. එක් විදේශීය සංචාරකයෙකුගෙන් ඇ.එ. ඩොලර් 25 ක් මින්නේරිය වනෝද්‍යානයට ඇතුල්වීමට අයකරනු ලබන බැවින් එමඟින් ලැබෙන විදේශ විනිමය ප්‍රමාණය සැලකිය යුතු එකකි.