ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹදී පැවැත්වීමට නියමිත ‘දකුණු ආසියාතික නගරවල සාධාරණත්වය අන්තර් ග්‍රහණය කිරීම සහ නාගරික සොබාදහම පදනම් කරගත් විසඳුම් නැවත සකස් කිරීම’ පිළිබඳ ප්‍රතිපත්ති පර්යේෂණාගාරය
Published
ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹදී පැවැත්වීමට නියමිත ‘දකුණු ආසියාතික නගරවල සාධාරණත්වය අන්තර් ග්‍රහණය කිරීම සහ නාගරික සොබාදහම පදනම් කරගත් විසඳුම් නැවත සකස් කිරීම’ පිළිබඳ ප්‍රතිපත්ති පර්යේෂණාගාරය
2023 ජූලි 17, කොළඹ - වර්ෂ 2023 අගෝස්තු 22-23 දිනවල ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ දී පැවැත්වීමට නියමිත දින දෙකක ප්‍රතිපත්ති පර්යේෂණාගාරයෙහි කේන්ද්‍රීය සාධකය වනු ඇත්තේ සධාරණත්වය අන්තර්ග්‍රහණය කරන සහ දකුණු ආසියානු නගරවල අද්විතීය අභියෝගවලට මුහුණ දෙන ස්වභාවධර්මය මත පදනම් වූ විසඳුම් (NbS) සඳහා වන අවශ්‍යතාවයයි. ස්ටොක්හෝම් පරිසර ආයතනයේ උපායමාර්ගික සහයෝගීතා අරමුදලේ සහාය ඇතිව පවත්වනු ලබන මෙම ප්‍රතිපත්තිමය සංවාදයේ අරමුණ වන්නේ, වර්ධනය වන නාගරික ප්‍රදේශ කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් කලාපයේ සමාජ, දේශපාලන සහ ආර්ථික සන්දර්භය තුළ ස්වභාවධර්මය පදනම් කරගත් විසඳුම් නැවත සකස් කිරීමයි.
‘දකුණු ආසියාතික නගරවල සාධාරණත්වය අන්තර්ග්‍රහණය කිරීම සහ නාගරික සොබාදහම පදනම් කරගත් විසඳුම් නැවත සකස් කිරීම’ නමින් සිදුවන මෙම ප්‍රතිපත්ති සංවාද හරහා, දැනුම සහිත හවුල්කරුවන්, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින්, චින්තකයන්, සිවිල් සමාජ සංවිධාන (CSOs) සහ බංග්ලාදේශය, භූතානය, ඉන්දියාව, නේපාලය, පකිස්ථානය සහ ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළුව විවිධ දකුණු ආසියානු රටවල පෞද්ගලික අංශයේ පාර්ශවකරුවන් ඇතුළු විවිධ සහභාගිකයන්ව එක් ස්ථානයකට රැස්කරනු ඇත. මෙම සංවාදමය අවස්ථාව තුළදී, සහභාගිවන්නන් විසින් සමාජීය සාධාරණත්වය, පරිසර හිතකාමීත්වය සහ දකුණු ආසියාවේ ශක්තිමත් නාගරික ප්‍රදේශ සඳහා නව රාමුවක් සියලුදෙනා සමඟ එක්ව සම-නිර්මාණය කිරීමේ අවසාන ඉලක්කය උදෙසා ඵලදායී අදහස් හුවමාරු කර ගැනීම, විවිධ දෘෂ්ටිකෝණයන් සහ ශක්තිමත් විවාදයන් ජනිත කරමින්, ස්වභාවධර්මය මත පදනම් වූ විසඳුම්වල වර්තමාන රාමුව පිළිබඳ පු`ඵල් සාකච්ඡා සහ විවේචනාත්මක විශ්ලේෂණයන්හි නිරත වනු ඇත.
පර්යේෂණ මගින් පෙන්නුම් කරන ආකාරයට ස්වභාවධර්මය මත පදනම් වූ විසඳුම් කෙරෙහි වැඩි වන ගෝලීය අවධානය සහ සංවර්ධනය, දේශගුණය සහ ජෛව විවිධත්ව ගැටළු විසඳීමට ඇති විභව හැකියාව ඉස්මතු කරයි. කෙසේ වෙතත්, කලාපය සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යන නාගරීකරණය සහ ඉදිරි වසර 15 තුළ ආසන්න වශයෙන් මිලියන 250 ක ජනගහන වර්ධනයක් අපේක්ෂා කළ ද, දකුණු ආසියාතික නගර තවමත් සොබාදහම මත පදනම් වූ විසඳුම් ක්‍රියාත්මක කිරීමට ප්‍රමුඛත්වය දී නොමැත. ප්‍රතිපත්ති විද්‍යාගාරයේ අරමුණ වන්නේ දකුණු ආසියානු නගරවල සන්දර්භය සමඟ ස්වභාවධර්මය මත පදනම් වූ විසඳුම් පෙළගැස්වීම, සමාජ සාධාරණත්වය, අඩු කාබන් විමෝචනය සහ දේශගුණික විපර්යාසයන්ට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සහතික කිරීම මගින් එකී අඩුපාඩුවට පිළියම් සැලසීමයි.
කලාපය පුරා සිටින හවුල්කරුවන් සමඟ සිදුකරන ලද මූලික පාර්ශ්වකරුවන්ගේ අදහස් විමසීම් මගින් පෙන්නුම් කරනු ලබන්නේ නාගරික සැකසුම් තුළ ස්වභාවධර්මය මත පදනම් වූ විසඳුම් ව්‍යාපෘතිවල පාර්ශවකරුවන්ගේ නියැලීමේ ක්‍රියාවලීන් සීමිත වන අතර ප්‍රජා සහභාගීත්වය බොහෝ විට සිදුවන්නේ ව්‍යාපෘතිවල අධීක්ෂණ සහ ඇගයීම් අදියරේදී පමණක් බවයි. ස්වභාවධර්මය මත පදනම් වූ විසඳුම් ව්‍යාපෘති සාර්ථක වීම සහ සියලුදෙනා අන්තර්කරණයෙන් යුත් බව සහතික කිරීම සඳහා, ආරක්ෂිත අවකාශයන් නිර්මාණය කිරීම සහ හවුල් ඉගෙනුම් සංස්කෘතියක් දිරිමත් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. ආන්තික ප්‍රජාවන් නොසලකා හැරීම සහ එවැනි ව්‍යාපෘතිවලින් ඔවුන් බැහැර කිරීම පවතින අසමානතා වඩාත් අයහපත් තත්ත්වයට පත්වීම සඳහා හේතුවේ. එමනිසා, මෙම ගැටළු විසඳීම ඉතා වැදගත් වේ. එපමණක් නොව, ඵලදායී ලෙස සොබාදහම පාදක කරගත් විසඳුම් සැලසුම් කිරීම සඳහා නාගරික පළාත් පාලන ආයතන සහ ජාතික මට්ටමේ සංවිධාන සම්බන්ධ වන හවුල්කාරිත්වයන් සහ නව්‍ය ප්‍රතිපත්ති අවශ්‍ය වේ.